Adalete Hizmet Etmek: Bir Man Adası Kararının Tescilinin Etkin Hizmeti için Şirketler Yasasının Kullanılması

Yakın zamanda görülen FJ 118/24 Shafe Buksh -v- (1) Habib Bush davasında (2) Omar Bush (Oliver Bush olarak da bilinir) davasında, Ronald Fletcher Baker (RFB Legal) ekibi, birçok hukukçunun aşina olduğu bir zorlukla karşılaştı: tebligattan kaçma geçmişi olan kişilere hukuki belgelerin tebliğ edilmesindeki zorluk. 

Dava, Man Adası’nda verilen bir kararın tescil ve tenfizi ile ilgiliydi ve davalılar daha önce bulunamamıştı. Ekip, 2006 tarihli Şirketler Kanunu’nun 1140. maddesini kullanarak tescil kararının posta yoluyla tebliğ edilmesini sağlamak suretiyle yeni bir yaklaşım benimsedi ve başarıya ulaştı.

Arka plan

Man Adası’nda son derece gergin geçen yargılama sürecinin ardından, 29 Mayıs 2024 tarihinde Sayın Deemster Gough tarafından karar verilmiştir (“Karar”). Söz konusu dava, Apple Properties Limited (“APL”) adlı şirkette ihraç edilen hisselerin kendisi ve ağabeyi olan Birinci Davalı Habib Bush (“Habib”) adına eşit paylarla mutlak olarak emanet edildiğini başarıyla iddia eden Davacı Shafe Buksh (“Shafe”) ile ilgilidir. Davacının diğer hukuki talepleri, Shafe’nin APL hisselerinde yarım pay sahibi olduğuna dair bir karar alınmasını içermektedir. Davacılar taleplerinde başarılı olmuş ve önemli miktarda masraf kararı almıştır. Kararın bir parçası olarak, Sayın Deemster Gough, Davalılar aleyhine çok ciddi sahtekarlık bulgularına varmış ve şu sonuca varmıştır:

“278. Şunu belirtmeliyim ki, sanıkların aile üyelerinin desteğiyle, bir davayı boşa çıkarmak amacıyla uydurdukları ve neredeyse tamamının yanlış olduğunu düşündüğüm bir hikâyeyi ortaya atmak için işbirliği yaptıkları bir davayla daha önce hiç karşılaşmadım. Bu davanın olağanüstü koşulları altında, Bush Sanıkları ve Adam’ın delillerinin daha fazla soruşturulması gerekip gerekmediğini değerlendirmesi için bu kararı Başsavcıya iletmekten başka bir seçeneğim yok.”

Man Adası’ndaki davada elde edilen başarının ardından, Davacılar 15 Temmuz, 22 Temmuz ve 28 Temmuz 2024 tarihlerinde Davalılara ilgili kararın elden tebliğini sağlamaya çalıştılar. Tebliğ geçerli sayılmadı; ancak Davalıların, kararlar aleyhine sonuçsuz kalan bir temyiz başvurusunda bulunmuş olmaları, ilgili kararları aldıklarını kanıtlamaktadır. 

Kayıt Başvurusu

RFB Legal ekibi, Birleşik Krallık’ta kararın tescilini başarıyla gerçekleştirmiştir; Master Eastman, söz konusu kararı 19 Kasım 2024 tarihinde 1933 tarihli Yabancı Kararlar (Karşılıklı Tenfiz) Kanunu’nun (“1933 Kanunu”) 2. maddesi uyarınca (“Kayıt Kararı”).

CPR 74.6'da belirtildiği üzere, Kayıt Kararı davalılara tebliğ edilmelidir; davalıların, bu tarihten itibaren 28 gün içinde 1933 tarihli Kanunun 4. maddesinde yer alan gerekçelerden herhangi birini dayanak göstererek Kayıt Kararının iptal edilmesi için başvuruda bulunma hakkı vardır. 28 gün geçene kadar icra işlemlerine başlanamaz, bu nedenle Kayıt Kararının usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi hayati önem taşır. 

Kayıt Kararının şahsen tebliği, daha önceki şahsen tebliğ girişimleri ve Sayın Yargıç Gough’un kararları göz önüne alındığında, şüphesiz zorlu bir süreç olacaktı. 

Kayıt Kararı ve başvurunun tebliği konusunda CPR 74.6 maddesi dikkate alınmıştır. Bu madde, tebliğin üç yoldan biriyle yapılabileceğini öngörmektedir:

(a) kararın icrasına tabi olan kişiye şahsen tebliğ ederek;

(b) 2006 tarihli Şirketler Kanunu uyarınca izin verilen tebligat yöntemlerinden herhangi biri ile; veya

(c) mahkemenin belirleyeceği başka bir şekilde.”

2006 tarihli Şirketler Kanunu’nun 1140. maddesi, ilgili olduğu ölçüde, şu hükmü içerir:

(1) Bu maddenin kapsamına giren bir kişiye, belgeyi kayıtlı adresine bırakarak veya posta yoluyla göndererek tebliğ edilebilir.

(2) Bu bölüm aşağıdakiler için geçerlidir:

(a) bir şirketin yöneticisi veya sekreteri…

(3) Bu madde, söz konusu belgenin amacı ne olursa olsun geçerlidir. Bu madde, (2) numaralı alt maddede belirtilen atama veya görevle ilgili ya da bunlardan kaynaklanan amaçlar ya da ilgili şirketle bağlantılı hizmetlerle sınırlı değildir.

(4) Bu bölümün amaçları doğrultusunda, bir kişinin “kayıtlı adresi”, kamuya açık kayıt defterinin ilgili bölümünde o kişi için o anda geçerli adres olarak gösterilen herhangi bir adresi ifade eder.”

Davalıların, çeşitli şirketlerin yöneticisi ve sekreteri sıfatıyla tebligat adresleri Şirketler Sicili’nde yer almaktadır. 

Buna bağlı olarak, Kayıt Kararı davalıların adreslerine posta yoluyla tebliğ edildi; bunun sonucunda davacılar, kararın icrasını sağlayabildiler. 

Davalılar, 17 Ocak 2025 tarihli dilekçeleriyle, Kayıt Kararının iptalini talep etmişler; Kararı posta yoluyla aldıklarını teyit etmekle birlikte, tebligatın şahsen yapılmış olması gerektiği iddiasıyla tebligatın geçerliliğine itiraz etmişlerdir. 

Karar

Dava, 14 Şubat 2025 tarihinde Yargıç Yardımcısı Fine’ın huzuruna geldi. Yargıç, CPR Kuralı 74.6(1)(b) ve 2006 Şirketler Kanunu’nun 1140. maddesi uyarınca posta yoluyla tebligatın geçerli olduğuna hükmetti. Mahkeme, Key Homes Bradford Ltd v Patel [2015] 1 BCLC 402 davasında Master Marsh'ın kararını esas almıştır.

Şirketler Kanunu’nun 1140. maddesine ilişkin yorumunda yargıç şunları belirtmiştir:

“25….Benim görüşüme göre, 1140. madde, CPR’deki tebligat hükümlerinin tamamen dışında kalan bir dayanak sunmaktadır. Bu, paralel bir düzenlemedir… Yönetim kurulu üyelerine belge tebliği için yeni bir düzen getirilmiş ve bunun geniş kapsamlı bir etki yaratması amaçlanmıştır.” 

“26. 1140. maddeye ilişkin vardığım sonuç, maddenin gerçekten de geniş kapsamlı yeni bir dizi hüküm getirdiği yönündedir. Yurtdışında ikamet eden bir yönetici, yargı alanı dışındaki bir adres bildirme hakkına sahiptir ve bunu yapması halinde, tebligatın gerçekleştirilebilmesi için önceden yargı alanı dışından tebligat yapılmasına ilişkin izin alınması gerekir. Ancak, normalde yargı alanı dışında ikamet ediyor olsun ya da olmasın, yargı alanı içinde bir tebligat adresi verirse, o adrese tebligat yapılabilir… Parlamento, tebligat adresinin güncel tutulmasına bir miktar önem veren revize edilmiş bir sistem kurmayı açıkça amaçlamıştır.”

Yardımcı Hakim Fine, her halükarda, tebligatta teknik bir kusur bulunmuş olsa bile, bunun CPR 3.10 uyarınca kendisinin gidermiş olacağı bir husus olduğu sonucuna vardı. Davalıların talebi, masraflar davalıya yüklenmek suretiyle reddedildi. 

Sonuç

Yabancı mahkeme kararlarının tescil ve tenfizi söz konusu olduğunda, davalıların bir veya birkaçının yargı alanı içinde şirketlere sahip olması nadir görülen bir durum değildir. Şirketler Kanunu’nun 140. maddesi, zorlu durumlarda tebligat için yararlı bir yol sunmaktadır. Bu hükmün asıl amacının “geniş kapsamlı bir etki” Yöneticilerin tebligat adreslerini güncel tutmaları ve bireylere ve şirketlere danışmanlık yapan kişilerin, tebligatla ilgili olarak yasanın tüm sonuçlarının farkında olmaları büyük önem taşımaktadır. 

Ronald Fletcher Baker ekibi, Kıdemli Dava Ortağı Rudi Ramdarshan, Avukat Yardımcısı Harry Medway ve Stajyer Avukat Benjamin Rimell’den oluşuyordu.

New Square hukuk bürosundan avukat Mark Hubbard, davacıyı temsil etti.