Vallen cryptovaluta’s buiten het bereik van het gewone recht? De afdeling Strafrecht buigt zich over een intrigerende zaak die de rechters voor een dilemma stelde toen deze voor het Hooggerechtshof kwam.
Op 25 maart 2022 heeft het Hooggerechtshof een uitspraak gedaan waarin belangrijke kwesties met betrekking tot rechtsbevoegdheid en cryptovaluta werden behandeld in de zaak Tulip Trading Ltd (TTL) tegen de Bitcoin Association for BSV, de oorspronkelijke Bitcoin.
Eiser TTL is een holdingmaatschappij van dr. Craig Wright, opgericht op de Seychellen. TTL stelde dat zij de toegang tot hun Bitcoin-rekening was ontzegd na een hack op de computer van dr. Wright, waarbij Bitcoin ter waarde van 1,1 miljoen pond, eigendom van TTL, het slachtoffer werd van deze hack.
Bovendien waren de privésleutels die nodig waren om toegang te krijgen tot de rekening gestolen en van de computer van dr. Wright verwijderd. Daardoor kon TTL geen toegang krijgen tot de bitcoins en had het er ook geen zeggenschap over.
In tegenstelling tot andere hacks van cryptovaluta die we de laatste tijd hebben gezien, was de betreffende Bitcoin niet daadwerkelijk van de oorspronkelijke locatie weggehaald of ergens anders naartoe overgemaakt. Zonder de privésleutels kon TTL er echter geen toegang toe krijgen.
Gezien het bovenstaande heeft TTL geen rechtsmiddelen ingezet tegen de vermeende daders van de hack. In plaats daarvan heeft het een rechtszaak aangespannen tegen de 16 kernontwikkelaars (de gedaagden) die de software beheerden met betrekking tot ‘de netwerken’ waarop de bitcoins waren opgeslagen.
TTL stelde dat de gedaagden een fiduciaire of onrechtmatige verplichting hadden om TTL te helpen de controle over en het gebruik van de Bitcoin terug te krijgen. Indien dat niet mogelijk was, eiste TTL een billijke vergoeding of schadevergoeding indien de eerstgenoemde vordering niet zou slagen.
Een cruciaal punt in deze zaak was het feit dat geen van de gedaagden onder de rechtsmacht van Engeland en Wales viel. Daarom betrof het vonnis, in tegenstelling tot een volledige rechtszaak, in feite een voorlopige beslissing die specifiek betrekking had op het bezwaar van een aantal gedaagden tegen de bevoegdheid van de rechtbank en haar bevoegdheid om betekening buiten Engeland en Wales toe te staan.
Om het verzoek tot afwijzing wegens onbevoegdheid van de gedaagden te laten slagen, moest aan de volgende voorwaarden worden voldaan:
Of er een ernstige kwestie was die voor de rechter moest komen
of er een sterke argumentatie was dat de zaak onder een of meer van de in CPR PD 6B, paragraaf 3.1, genoemde bevoegdheidscriteria viel; en
Of in alle omstandigheden:
1. Engeland is duidelijk of onmiskenbaar de aangewezen plaats voor de behandeling van het geschil; en
2. De rechtbank dient haar discretionaire bevoegdheid uit te oefenen om betekening van de stukken buiten het rechtsgebied toe te staan.
Gezien het bovenstaande oordeelde de rechtbank dat TTL niet had aangetoond dat er een serieuze kwestie was die in de hoofdzaak moest worden behandeld. Bovendien oordeelde de rechtbank dat de projectontwikkelaars jegens TTL geen fiduciaire verplichtingen hadden, en wel om de volgende redenen:
Het is niet realistisch om te stellen dat Bitcoin-bezitters hun eigendom hebben toevertrouwd aan een wisselende, onbekende groep softwareontwikkelaars
Het kenmerkende aspect van een fiduciaire relatie is de verplichting tot ‘onverdeelde loyaliteit’. De maatregelen die TTL van de gedaagden eiste – zoals het schrijven en implementeren van een software-‘patch’ waarmee TTL de Bitcoin zou kunnen terugkrijgen – zouden echter alleen TTL ten goede komen, en niet de andere gebruikers van het netwerk. De rechtbank stelde zelfs dat de door TTL gewenste wijzigingen zelfs nadelig zouden kunnen zijn voor andere gebruikers van het netwerk; en
De eisen van TTL hadden de gedaagden aan risico’s kunnen blootstellen; als de ontwikkelaars bijvoorbeeld de softwarepatch voor TTL hadden gemaakt, zou de kans bestaan dat potentiële concurrerende eisers met betrekking tot de Bitcoin een legitieme vordering tegen de gedaagden zouden kunnen instellen
Uit deze uitkomst kan worden afgeleid dat, hoewel deze zaak een smalle mogelijke weg naar aansprakelijkheid en rechtsmiddelen openlaat, het vonnis kan worden gezien als een benadrukking van de belangrijkste bezorgdheid dat het aansprakelijkheidsrecht en het gewoonterecht wellicht niet in staat blijken zich aan te passen aan nieuwe technologieën en aan de typisch internationale/grensoverschrijdende zakelijke en commerciële structuren.
Bovendien zijn wet- en regelgeving weliswaar de enige haalbare weg, maar moeten dergelijke wetten en voorschriften een afspiegeling zijn van internationale samenwerking. Tenzij die samenwerking wereldwijd is, is de kans klein dat ze effectief zal zijn.
Dit roept de vraag op: betekent dit dat Bitcoin en andere cryptovaluta buiten het bereik van de conventionele wetgeving vallen?
Het antwoord wordt momenteel ontrafeld en het zal interessant zijn om te zien hoe de juridische ontwikkelingen op dit gebied zich de komende jaren zullen ontvouwen, zeker gezien de recente schommelingen in de koers van Bitcoin en andere cryptovaluta’s, waardoor veel beleggers wellicht met verlies zullen blijven zitten.
Neem voor meer informatie contact op met Piers Desser via 020 7613 1402 of e-mail
