İngiltere Yüksek Mahkemesi, Hazine'nin büyük bir İran bankasına yönelik kısıtlamalarını iptal etti

Bank Mellat (Temyiz Eden) v Majestelerinin Hazinesi (Davalı) (No 2) [2013] UKSC 39

Jonathan Roberts ve Mahgol Sharili *1
Ronald Fletcher Baker LLP

Giriş

Mali Kısıtlamalar (İran) Kararnamesi 12 Ekim 2009 tarihinde (“Kararname”), Parlamento'ya sunulduğu gün yürürlüğe girdiğinden, Kararname'nin İran mali hizmetler sektöründen etkilenenler tarafından yakından inceleneceği açıktı.

The Order required all persons operating in the UK financial market not to enter into or to continue to participate in any transaction or business relationship with two Iranian companies: (1) Bank Mellat and (2) İslami Republic of Iran Shipping Lines (“IRISL”). In addition no transaction was allowed with any branch of either of those two companies. It was Bank Mellat that became the primary target of the Order. The Supreme Court recently quashed the Order both on substantive and procedural grounds. This article is a commentary on the procedural unfairness of the Order and briefly considers the remedies that Bank Mellat will be seeking post the Supreme Court judgment.

Bank Mellat

Bank Mellat (Farsi: “People’s bank”) is one of the largest banks of Iran providing financial services to both private and commercial clients. Following a merger of ten private banks in 1980, it expanded to over 1000 branches in Iran. Its London branch merged with Bank Tejarat on 29 April 2002 to form Persia International Bank Plc, which carries on business in the UK under the regulation of the Financial Conduct Authority. Prior to 2009, Bank Mellat had an estimated £250 million worth of business annually in the UK. The Order led, at least in the short term, to the shutdown of Bank Mellat’s UK services including its London branch, and at least in the foreseeable future, to the damaging of its goodwill in the UK and its international services.

Sipariş

Hazine'nin hedeflenen şirketlerle önceden istişarede bulunmadan Emri uygulamak için acele etmesinin yanı sıra, Hazine 2008 Terörle Mücadele Yasası (“2008 Yasası”) kapsamında İran ile zararlı finansal ticareti önlemeye çalışıyordu. 2008 Yasası'nın 7. Çizelgesi Hazine'ye herhangi bir “kredi ya da finans kuruluşuna” “talimat verme” yetkisi tanımaktadır. Çizelge 7 kapsamındaki bir talimat bir emirle verilmelidir.

Bununla birlikte, 2008 Kanunu'nun 7. Çizelgesi, Hazine'nin yetkisini kullanmasına yönelik üç usuli güvence içermektedir:

(i) Herhangi bir talimat, yapıldıktan sonra Parlamento'ya sunulmalıdır ve 28 gün içerisinde onaylanmadığı takdirde geçerliliğini yitirecektir (ii) Talimat, ulusal çıkarlara yönelik risk göz önünde bulundurularak orantılı olmalıdır (iii) Talimattan etkilenen herhangi bir kişi, talimatın iptal edilmesi için Yüksek Mahkeme'ye başvurabilir.

Bunun üzerine Bank Mellat, hem usule hem de esasa ilişkin gerekçelerle Kararın iptali için Yüksek Mahkemeye başvurmuştur.

Bank Mellat'ın iptal başvurusu

The procedural ground on which Bank Mellat based its application on was that the Treasury had failed to give the Bank an opportunity to make representations prior to the passing of the Order. Whilst there was no provision within the 2008 Act, making such an opportunity obligatory, Bank Mellat invoked common law principles or Article 1 (right to peaceful enjoyment of özellik) and Article 6 of Protocol 1 (right to fair trial) of the European Convention on Human Rights; that required that it be given such an opportunity:

“In the determination of his civil rights and obligations or of any criminal charge against him, everyone is entitled to a fair and public hearing within a reasonable time by an independent and impartial tribunal established by law. Everyone charged with a criminal offence has the …minimum rights …to be informed promptly, in a language which he understands and in detail, of the nature and cause of the accusation against him; …to have adequate time and facilities for the preparation of his defence.”2

Esas gerekçeler şunlardı

(i) Karar mantıksız, orantısız ve ayrımcıdır,

(ii) Hazine, bu kararı vermek için yeterli gerekçe göstermemiştir,

(iii) Hazine gerçeklerle ilgili hatalar yapmış ve ilgisiz hususları dikkate almıştır.

The case was dismissed in the High Court and the Court of İtiraz dismissed the appeal by Bank Mellat.

Yüksek Mahkeme'ye temyiz - çoğunluk kararı

Bank Mellat'ın Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi'ne yaptığı temyiz başvurusunun ardından, 19 Haziran 2013 tarihinde çoğunluk tarafından, Hazine'nin Birleşik Krallık finans piyasalarını Bank Mellat'ın şüpheli finansal işlemlerinden korumak için kısıtlamaların uygulanmasının 2008 Yasası ile herhangi bir rasyonel bağlantısı olduğuna dair ikna edici bir gerekçe sunmadığına karar verilmiştir. Lord Sumption, Yüksek Mahkeme'nin çoğunluk görüşünü ifade etmiştir. Hazine'nin Parlamento'ya verdiği mesaj iki yönlüdür:

a) That Bank Mellat was involved in transactions related to the Iranian government programmes, and

b) That it was using a poor judgment and lack of customer due diligence to monitor transactions with financial risk. At no point, did the Treasury provide evidence for these allegations.

Çeşitli Hazine bakanlarının açıklamaları, Bank Mellat'ın Emir'de neden hedef alındığına ve diğer İran bankalarından neden ayırt edildiğine dair ikna edici bir kanıt bulunmadığı şeklinde tekrar eden bir sorunun altını çizdi.

On the procedural ground, Lord Sumption focused the attention of the court on one of the oldest principles of public law. This rule is of universal application originating from basic principles of justice. In the event of the implementation of a draconian statutory principle applied against an individual or body, “since the person affected usually cannot make worthwhile representations without knowing what factors may weigh against his interests fairness will very often require that he is informed of the gist of the case which he has to answer.”3 In this case, Bank Mellat was not given this opportunity. It was held that unless statute prohibits prior consultation, fairness required that a person specifically targeted by a direction ought to have prior notice of the direction, as well as the opportunity to make representations. At common law, the duty of prior consultation might therefore arise, depending on the particular circumstances of each direction. Bank Mellat had received no notice of the Treasury’s intention to make the direction, making the Order unlawful. It was not necessary to decide whether a duty of prior consultation arose under the ECHR.

Bank Mellat, Birleşik Krallık ve uluslararası piyasalarla finansal hizmetlerin yürütülmesinde banka ile İran hükümet programları arasındaki ilişkiye dair Hazine'nin dayandığı iddiaları reddettiğini ortaya koymak için şüphesiz önceden bir istişareden faydalanabilirdi.

Mahkeme, esasa ilişkin olarak şu kararı vermiştir:

(i) Karar mantıksız, orantısız ve ayrımcıydı. Kararda Bank Mellat'ın neden ayrı tutulduğuna ve diğer İran bankalarına neden dokunulmadığına dair ikna edici bir kanıt bulunmamaktadır.

(ii) Hazine bu talimatı vermek için yeterli gerekçe gösterememiştir. Bank Mellat ve IRISL'e yönelik kısıtlamaların uygulanmasının Birleşik Krallık finans piyasalarını ‘şüpheli’ finansal işlemlerden koruyacağına dair ikna edici bir neden sunmamıştır

2011 ve 2012 siparişleri

2011 ve 2012 yıllarında Hazine yaptırımları bir adım daha ileri götürmüştür. Birleşik Krallık kredi ve finans kuruluşlarına, İran bankaları ve bunların Birleşik Krallık finansal hizmetler piyasası için önemli riskler taşıyan iştirakleri ile tüm işlem ve ticari faaliyetlerini durdurmaları talimatı verildi. The Financial Restrictions (Iran) Order 2011 (“2011 Order”) ile Hazine, İran'da yerleşik bir kredi kuruluşuna ve Bank Markazi Jomhouri Islami Iran olarak da bilinen İran Merkez Bankası'na ve nerede olursa olsun şube ve iştiraklerine yönelik bir talimat uygulamıştır.

The restriction was renewed in 2012 through The Financial Restrictions (Iran) Order 2012 (“2012 Order”) because an order ceases to have effect one year after it is made, in accordance with Schedule 7 of the 2008 Act.4 Once again the Iranian banks and credit institutions were excluded from the UK dealings; it now appears without any justifiable reason. It its explanatory memorandum, the Treasury admits that no formal consultation procedure was carried out. Only “Officials from the British Bankers’ Association were consulted on an informal basis”5 in a Madde that concerned the freezing of Iranian financial services to the UK market.

İlginç bir şekilde, 31 Ocak 2013 tarihinde Hazine, 21 Aralık 2012 tarihinde yürürlüğe giren 1263/2012 sayılı AB Tüzüğündeki (“Tüzük”) benzer hükümlerle karışıklığı önlemek için 2012 Tüzüğünü6 iptal etmiştir.7 Tüzük doğrudan bağlayıcıdır ve Birleşik Krallık da dahil olmak üzere tüm üye devletlerde AB genelinde bütünüyle uygulanmalıdır. Yönetmelik, İran'da yerleşik olan veya İran'da yerleşik kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından kontrol edilen finans ve kredi kuruluşları ile İran'da yerleşik şube ve iştirakler arasında fon transferini, Yönetmeliğin 30. Maddesinde yer alan istisnalara tabi olmak kaydıyla yasaklamaktadır. Bu Yönetmelik yazım tarihi itibariyle yürürlüktedir.

On 29 January 2013, following a claim from Bank Mellat, the Court of Justice of the European Communities quashed the Council Decision 2010/413/CFSP (“Decision”) of 26 July 2010 insofar as the measures concerned Bank Mellat.8 The Decision implemented direct and indirect restrictions on Iran’s export and import relations with the EU including the provision of financial services by the EU to Iran. Bank Mellat was one of the targets of the Decision and was consequently listed in the Council’s annex as one of the institutions allegedly providing hundreds of millions of dollars in destek of the government programmes. The Decision was implemented because the government owns shares in Bank Mellat and because Bank Mellat had provided services to Novin Energy Company. Bank Mellat based its defence on inter alia Article 41 (right to good administration) and Article 47 (right to an effective remedy and a fair trial) of the Charter of Fundamental Rights of the European Union (“Charter”). The court held that the provisions of the Charter relevant to the bank’s case, “guarantee the rights of ‘everyone’, wording which includes the legal persons such as the applicant.”

Bank Mellat için sonraki adımlar

Buna göre 2009'dan 2013'te Yüksek Mahkeme'nin Bank Mellat'ı Kararnamedeki kısıtlamalara karşı serbest bırakan kararına kadar banka Birleşik Krallık'ta önemli bir iş kaybına uğramıştır. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde Bank Mellat şimdi Birleşik Krallık hükümetine karşı dava açarak a) yıllık 250 milyon Sterlin civarındaki kazanç kaybını ve b) hem Birleşik Krallık'ta hem de sınır ötesi döviz ve para transferi hizmetlerini içeren uluslararası piyasadaki itibarının zedelenmesini talep etmeyi planlamaktadır.

Yüksek Mahkeme davası, Birleşik Krallık Hazinesi tarafından alınan kararlardan etkilenen diğer İranlı banka ve kredi kuruluşlarının da benzer davalar açmasının önünü açmıştır. Bank Mellat ve diğer İran bankalarının tazminat olarak ne kadarını geri alabilecekleri ve statükoya geri dönmenin ne kadar süreceği henüz belli değil.

Both the Supreme Court and the Court of Justice of the European Communities have re-affirmed the importance of allowing effected parties to make representations before imposing sanctions which can have significant financial consequences. These decisions will be welcomed by other Iranian banks and financial institutions reinforcing the procedural safeguard and fundamental principles of UK common law and ECHR which have existed since time immemorial.

(Lütfen unutmayın: This article was originally published on our previous website and is provided for general information purposes only. While it reflects the legal position at the time of writing, the law may have changed since publication. For up-to-date advice tailored to your circumstances, please contact our team.)